سلطنت عمان، یکی از آرام‌ترین و امن‌ترین کشورهای منطقه خلیج فارس شمرده می‌شود. کسانی که برای کار یا اقامت به آن فکر می‌کنند معمولاً چهار چیز را می‌خواهند بدانند: هزینه‌ها چقدر است، آیا شغل مناسبی برای خارجی‌ها وجود دارد، چه قوانینی باید رعایت شود و کارهای روزمره چگونه پیش می‌رود. عمان از دبی و دوحه ارزان‌تر است، مالیات بر درآمد شخصی ندارد، شهرهایش آرام‌اند و بیشتر خدمات دولتی دیجیتال شده است. در عوض سیاست «عمانی‌سازی» دامنه مشاغل مجاز برای خارجی‌ها را هر سال محدودتر می‌کند، قوانین اجتماعی محافظه‌کارانه‌تر از چیزی است که بسیاری از تازه‌واردان انتظار دارند، و بدون خودرو زندگی در مسقط دشوار است.
زندگی در عمان در یک نگاه
| محور | وضعیت کلی | نکته کلیدی |
|---|---|---|
| هزینه زندگی | متوسط؛ ارزان‌تر از دبی و دوحه | مسکن و شهریه مدارس بزرگ‌ترین هزینه‌اند |
| مالیات | بدون مالیات بر درآمد شخصی | مالیات بر ارزش افزوده ۵ تا ۷ درصد است |
| اشتغال | فرصت دارد ولی محدودیت‌ها رو به افزایش است | بیش از ۲۰۰ شغل برای عمانی‌ها رزرو شده |
| قوانین | محافظه‌کارانه و سخت‌گیر در برخی حوزه‌ها | پوشش، الکل، مواد مخدر و رفتار آنلاین جدی گرفته می‌شود |
| دیجیتال | بسیاری از خدمات دولتی آنلاین است | اپلیکیشن ROP و مراکز سند ستون اصلی‌اند |
| حمل‌ونقل | خودرو مهم‌ترین وسیله است | اتوبوس و قطار شهری وجود ندارد |
| امنیت | بسیار بالا | نکته اصلی، تصادفات رانندگی و گرمای تابستان است |
هزینه زندگی در عمان
درباره هزینه‌های زندگی در عمان اعداد متنوعی مطرح می‌شود چون سبک زندگی، منطقه و داشتن یا نداشتن مزایای شرکتی تفاوت بزرگی می‌سازد. برای یک متخصص مجرد در مسقط، برآوردها از حدود ۱٬۵۰۰ تا ۳٬۰۰۰ دلار در ماه می‌رسد. مسقط در مجموع ۳۰ تا ۵۰ درصد ارزان‌تر از دبی برای سبک زندگی مشابه برآورد می‌شود، هرچند اندازه این تفاوت بسته به شغل فرد فرق می‌کند. واحد پول ریال عمان (OMR) است و نرخ آن تقریباً ثابت و نزدیک ۲٫۶ دلار است.
مسکن و اجاره
اجاره بزرگ‌ترین بخش بودجه است. مناطق مدرن، لوکس و محبوب مثل القرم و الموج گران‌ترند، الخوير، غبره و بوشر متعادل‌ترند و سیب، موالح، معبیله و حاشیه شهر ارزان‌تر. برای یک آپارتمان یک‌خوابه در پایین یا حاشیه شهر مسقط معمولاً حدود ۱۷۰ تا ۲۵۰ ریال در ماه و برای بیرون از مرکز شهر می‌توان مبلغ کمتری در نظر گرفت. در شهرهای دیگر عمان مثل صحار، نزوی و صلاله اجاره معمولاً پایین‌تر از مسقط است، اما رفت‌وآمد و دسترسی به خدمات را باید در نظر گرفت. در عمان، بسیاری از کارفرمایان به کارکنان ارشد مسکن یا بخشی از اجاره مسکن را می‌دهند و همین ممکن است هزینه واقعی شما را به شدت کاهش دهد.
خوراک، قبوض و حمل و نقل
- خوراک: خرید ماهانه یک نفر برای غذای معمولی حدود ۷۵ تا ۱۵۰ ریال است. سوق‌ها برای میوه، سبزی و ماهی ارزان‌تر از هایپرمارکت‌ها هستند.
- قبوض: هزینه قبوض در عمان بین ۲۰ تا ۴۰ ریال عمان است. یکی از معضلات عمان قیمت بالای قبض برق است. به‌دلیل کولر ۲۴ ساعته در تابستان، قبض برق چند برابر زمستان می‌شود. برای یک آپارتمان متوسط حدود ۳۰ تا ۴۵ ریال در ماه یک برآورد معقول است.
- حمل‌ونقل: سوخت نسبتاً ارزان است، ولی توسعه شهر پراکنده است و بیشتر شهروندان خودرو دارند. حمل و نقل عمومی در عمان بسیار ضعیف است و وسایل عمومی چون مترو در عمان وجود ندارد و هزینه کرایه تاکسی بالا است.
درمان و تحصیل
شهروندان خارجی عمدتاً از بخش خصوصی درمان استفاده می‌کنند و خدمات اورژانس برای همه رایگان است. بسیاری از کارفرمایان بیمه درمانی کارکنان را فراهم می‌کنند و در سال‌های اخیر الزام بیمه برای کارکنان خارجی گسترش یافته است. اگر فرزند دارید، شهریه مدارس بین‌المللی (بریتانیایی، آمریکایی، هندی، IB) ممکن است پس از اجاره بزرگ‌ترین هزینه باشد و هزینه ثبت‌نام، سرویس و یونیفرم را جدا حساب کنید.
بودجه ماهانه نمونه در مسقط (ریال عمان، تقریبی)
| بخش | فرد مجرد | خانواده سه‌نفره |
|---|---|---|
| اجاره | ۱۴۰ تا ۲۵۰ | ۳۰۰ تا ۵۵۰ |
| خوراک | ۷۰ تا ۱۲۰ | ۱۸۰ تا ۲۸۰ |
| قبوض و اینترنت | ۳۵ تا ۶۰ | ۷۰ تا ۱۲۰ |
| حمل‌ونقل و سوخت | ۴۰ تا ۸۰ | ۸۰ تا ۱۵۰ |
| درمان (بدون بیمه شرکتی) | ۱۰ تا ۴۰ | ۴۰ تا ۱۲۰ |
| تفریح و متفرقه | ۵۰ تا ۱۰۰ | ۹۰ تا ۱۸۰ |
| جمع بدون شهریه | حدود ۳۵۰ تا ۶۵۰ | حدود ۷۶۰ تا ۱٬۴۰۰ |
نبود مالیات بر درآمد یکی از دلایل اصلی جذابیت مالی عمان برای شهروندان است.
قوانین مهم برای مقیمان
عمان کشوری اسلامی است و قوانین و آداب آن با بسیاری از کشورها متفاوت است. اصل بنیادین این است که به سنت‌ها، قوانین و مذهب محلی احترام بگذارید. بیشتر مقیمان خارجی مشکلی پیدا نمی‌کنند، ولی ناآگاهی از چند قانون ساده می‌تواند هزینه‌ساز شود.
پوشش و رفتار عمومی
در اماکن عمومی، از جمله مراکز خرید، پوشش متعارف لازم است. لباس شنا فقط در سواحل گردشگری و استخرها مجاز است. در ماه رمضان بیشتر مراقب پوشش و رفتار باشید و در ملأ عام از خوردن و آشامیدن در ساعات روزه خودداری کنید. دشنام، اشارات توهین‌آمیز و کلمات رکیک در اماکن عمومی، از جمله هنگام رانندگی و در شبکه‌های اجتماعی، مصداق رفتار ناشایست است.
الکل
الکل فقط در هتل‌ها و رستوران‌های دارای مجوز عرضه می‌شود. غیرمسلمانان مقیم می‌توانند از پلیس سلطنتی مجوز نوشیدن در خانه بگیرند و سن قانونی ۲۱ سال است. نوشیدن یا مست بودن در ملأ عام و رانندگی تحت تأثیر الکل ممنوع است و حد مجاز الکل خون برای رانندگی تقریباً صفر است. در ماه رمضان فروشگاه‌های الکل بسته‌اند. این قوانین برای مسلمانان نیز با محدودیت‌های بیشتری همراه است.
مواد مخدر
عمان سازشی با مواد مخدر ندارد. حمل، مصرف یا قاچاق حتی مقدار ناچیز می‌تواند به حبس‌های سنگین و جریمه‌های سخت برسد و ورود مواد مخدر و محتوای مستهجن به کشور جرم است. مصرف برخی داروهای تجویزی که در کشور شما قانونی است نیز ممکن است نیاز به مجوز داشته باشد.
رانندگی و جریمه‌ها
قوانین راهنمایی و رانندگی سخت‌گیرانه اجرا می‌شود و جریمه‌ها می‌تواند به ۳۰۰۰ ریال یا حبس تا سه سال برسد. دارندگان اقامت باید پس از صدور اقامت گواهینامه عمانی بگیرند و داشتن فرم گزارش تصادف جزئی در خودرو توصیه می‌شود.
شبکه‌های اجتماعی و فضای آنلاین
محتوای منتشرشده آنلاین می‌تواند تحت قانون عمان پیگرد داشته باشد. پست، عکس یا ویدیوی توهین‌آمیز یا مستهجن ممکن است به اتهام «رفتار ناشایست» منجر به زندان شود. دولت‌های خارجی هشدار می‌دهند که اظهارنظر درباره رویدادها و مسائل سیاسی محلی در شبکه‌های اجتماعی پرخطر است و حتی مطالب قدیمی نیز می‌توانند مشکل‌ساز شوند. برای عکس‌برداری از مردم، به‌ویژه زنان، حتماً اجازه بگیرید و از عکاسی در مکان‌های نظامی و دولتی بپرهیزید.
روابط شخصی و خانواده
روابط جنسی همجنس در عمان غیرقانونی است. اگر قصد زندگی خانوادگی دارید، مدارک ازدواج و فرزندآوری خود را آماده و تأیید‌شده همراه داشته باشید.
خدمات روزمره در عمان
خدمات دولتی و مراکز سند
مراکز سند (Sanad Service Centres) در سراسر کشور شعبه دارند و بسیاری از کارهای اداری را به‌جای اداره دولتی انجام می‌دهند: ثبت‌ها، مجوز کار، ویزا، فرم معاینه پزشکی، ثبت خودرو، خدمات آب و ارتباط با شرکت‌های برق و آب. تنها در یک استان، بیش از هشتاد مرکز فعالیت می‌کند. برای کارهای پلیس، مثل تمدید گواهینامه، ثبت خودرو و تمدید پاسپورت، مراکز پلیس در هر استان، از جمله ۱۱ کلانتری مسقط، دفتر خدمات دارند.
برق، آب و اینترنت
اتصال برق و آب معمولاً با قرارداد اجاره و مدارک هویتی انجام می‌شود و درخواست اتصال برق در مسقط از طریق مراکز سند هم ممکن است. اینترنت خانگی فیبر نیز از طریق اپراتورهای اصلی نصب می‌شود. قبوض را می‌توان از طریق اپ بانک یا مراکز سند پرداخت کرد. برای جلوگیری از مشکل هنگام تمدید اقامت، آدرس و قبض برق را به‌روز نگه دارید.
حمل‌ونقل
مترو و تراموا در عمان وجود ندارد و شبکه قطار مسافری نیز تا ۲۰۲۴ فعال نبوده است. شرکت مواصلات اتوبوس‌های شهری مسقط و خطوط بین‌شهری را اداره می‌کند: مسقط به صحار، صلاله، صور، نزوی، دقم و حتی دبی. پروازهای داخلی هم توسط عمان ایر و سلام‌ایر انجام می‌شود. تاکسی اینترنتی و تاکسی‌های شهری در مسقط معمولاً قیمت شفاف دارند. بیرون از مسقط ممکن است لازم باشد قیمت را قبلاً توافق کنید. اگر قصد سفر به وادی‌ها، کوه‌ها و صحرا را دارید، خودروی چهارچرخ‌محرک مفید است.
درمان و بیمه
بیمارستان‌های خصوصی مسقط خدمات سریع‌تر و محیطی بین‌المللی‌تر دارند و بیمارستان‌های دولتی ارزان‌ترند ولی برای خارجی‌ها دسترسی محدودتری دارند. بیمه درمانی، دندان‌پزشکی و زایمان را پیش از انتخاب بیمه از نظر پوشش دقیق بررسی کنید. شماره اورژانس پلیس ۹۹۹۹ است.
خرید و بازار
هایپرمارکت‌ها و مراکز خرید برای خرید ماهانه راحت‌اند و سوق‌ها و بازارهای محلی برای ماهی، میوه، خرما و ادویه کیفیت خوب با قیمت پایین‌تر عرضه می‌کنند. خدمات تحویل از طریق اپ‌هایی مثل Talabat Mart نیز رایج است.
ریتم زندگی و آب‌وهوا
در تابستان، گرما تقریباً همه کارهای بیرونی را در ساعات میانی روز ناممکن می‌کند و زندگی به دو بازه صبح زود و عصر به بعد تقسیم می‌شود. بسیاری از خارجی‌ها از سرعت کم برخی خدمات مشتری شکایت دارند؛ صبوری و پیگیری حضوری یا تلفنی کمک می‌کند. آخر هفته در عمان معمولاً جمعه و شنبه است، اما ساعت کار هر اداره و شرکت را جداگانه بپرسید.
چک‌لیست ۹۰ روز اول
هفته اول
- قرارداد کاری و مجوز کار را بررسی کنید و از قانونی بودن شغل خود نسبت به فهرست مشاغل ممنوعه مطمئن شوید.
- اقامت موقت یا کارت اقامت را از طریق PRO و کارفرما پیگیری کنید.
- اپ ROP، Otaxi و Talabat را نصب کنید و شماره‌های اضطراری را ذخیره کنید.
- سیم‌کارت و اینترنت خانگی را از اپراتور مناسب مثل اریدو و عمانتل بگیرید.
ماه اول
- قرارداد اجاره رسمی امضا کنید و قبض برق را به نام خود ثبت کنید.
- حساب بانکی باز کنید و بیمه درمانی را نهایی کنید.
- گواهینامه عمانی را پس از شرایط اقامت پیگیری کنید.
- نشانی را در سامانه ثبت احوال به‌روز کنید.
ماه دوم و سوم
- برای مدرسه فرزندان و پوشش درمان خانواده تصمیم قطعی بگیرید.
- خودرو تهیه کنید و بیمه و ثبت آن را کامل کنید.
- جریمه‌های احتمالی را از اپ ROP بررسی کنید.
- یادداشت کنید چه کسی مسئول تمدید اقامت است و تاریخ آن را در تقویم ثبت کنید.
اشتباهات رایج مهاجران
- بررسی نکردن فهرست مشاغل محدود پیش از پذیرش پیشنهاد کاری. شغل شما ممکن است هنگام تمدید مجوز دچار مشکل شود.
- دست‌کم گرفتن هزینه برق تابستان و شهریه مدارس.
- پست‌های آنلاین پرخطر. هر چه فکر می‌کنید شوخی یا اعتراض است، ممکن است توهین تلقی شود.
- فراموش کردن جریمه‌های رانندگی پیش از خروج.
- نگرفتن قرارداد اجاره رسمی. بدون آن، تمدید اقامت و ثبت آدرس دشوار می‌شود.
- اتکا به منابع غیررسمی و گروه‌های شبکه‌های اجتماعی برای قوانین. همیشه با منبع رسمی تطبیق دهید.
جمع‌بندی
زندگی در عمان برای کسی که آماده رعایت قوانین محلی و برنامه‌ریزی مالی است، تجربه‌ای آرام، امن و اقتصادی است. نبود مالیات بر درآمد و هزینه‌های پایین‌تر از دبی فرصت پس‌انداز می‌دهد، دیجیتالی شدن خدمات کارها را ساده کرده و جامعه خانواده‌محور آن برای تربیت کودکان مناسب است. در مقابل، محدودیت‌های شغلی در حال گسترش‌اند، قوانین اجتماعی را باید جدی گرفت و وابستگی به خودرو واقعی است. اگر پیش از اقدام، شغل، هزینه‌ها و قوانین را بررسی کنید، بیشترین بهره را از زندگی در عمان خواهید برد.
پرسش‌های متداول
زندگی در عمان برای خارجی‌ها چگونه است؟
امن، آرام و نسبتاً مقرون‌به‌صرفه است، اما باید قوانین فرهنگی و مقررات کار را رعایت کرد.
هزینه ماهانه یک فرد مجرد در مسقط چقدر است؟
بسته به سبک زندگی، تقریباً ۴۵۰ تا ۸۵۰ ریال عمان بدون شهریه و با بیمه شرکتی. این رقم تخمینی است.
آیا در عمان مالیات بر درآمد وجود دارد؟
مالیات بر درآمد شخصی نیست. مالیات بر ارزش افزوده ۵ تا ۷ درصد است.
آیا می‌توان بدون خودرو در مسقط زندگی کرد؟
ممکن است ولی سخت. اتوبوس و تاکسی اینترنتی هست، اما توسعه شهر پراکنده است.
الکل در عمان قانونی است؟
فقط در مکان‌های دارای مجوز و با مجوز خانگی برای غیرمسلمانان مقیم. نوشیدن در ملأ عام ممنوع است.
مهم‌ترین اپلیکیشن برای مقیمان کدام است؟
اپ ROP برای جریمه‌ها، ثبت خودرو و وضعیت ویزا؛ سپس Otaxi و Talabat.
اقامت را چه زمانی باید تمدید کرد؟
طبق قانون اقامت، درخواست تمدید باید ۱۵ روز پیش از انقضا ثبت شود. اما تا یک ماه پس از انقضا بدون اخذ جریمه خدمات تمدید اقامت نیز ارائه می‌شود.
